Hayyam:Bütün Dörtlükler

Dünya dursun bizim için..görmeden, duymadan geçelim içinden..ne kanı ne çamuru bulaşsın ayaklarımıza..

öldük,dünyayı şaşkın bırakıp gittik
yüzlerce incimiz vardı delinmedik
sersemliği yüzünden bilgisizlerin
renk renk düşünceler kaldı söylenmedik...

Öncelikle okuduğum Sebahattin Eyüboğlu'nun çevirisiydi. Dörtlükler benim duyarlılıklarıma, inançlarıma kısacası dünya görüşüme aykırı bu yüzden ben pek beğenmedim. Şu da var ki Hayyam'ın yaşamı boyunca yazıya geçirilmiş bir eseri yok. Tüm dörtlükler öldükten sonra derlenmiş. Yani bazı şairler kendi söylemeye cesaret edemediklerini Hayyam'a söyletmiş olabilirler. Çünkü bazı dil bilimciler dötlüklerin tümünün Hayyam'a ait olmadığını savunuyor. Hayyam'da her türlü gücü, kuralı, reddeden bir yön var. Bu yönüyle nihilistlere benzediği söylenebilir. Dörtlüklerin çoğunda dünyanın gelip geçiciliğinden dem vurulmuş, şarap yaşamın vaz geçilmez bir parçası gibi gösterilmiş. Şarapla ilgili dötlükler meyhanelere asılsa herhalde satışlarda patlama olurdu. Ben beğenmedim Hayyamın dötlüklerini...

onu okumayan bence eksik yaşıyordur...ne olur tamamlayın yüreğinizi hayyama soyunun.dilerseniz şaraplı bir gecede olsun bu ya da yıldızların bol olduğu efkar dağıtma gecelerinde.bünyamin beyin de yazdığı gibi affınıza sığınarak söylüyorum dünya eşeklerin bilgisizlerin elinde hayyam mevlanadan sonra okuduğum bir şairdi ama o da kendi karşı çıkış tarzıyla bir gel demiştir yüreklere ..sokulmuştur en sade insanın dahi yüreğindeki her deme......

kesinlikle defalarca okunup,düşünülmeli...

En güzeli şudur zannımca:

''Akılla bir konuşmam oldu dün gece;
Sana soracaklarım var, dedim;
Sen ki her bilginin temelisin,
Bana yol göstermelisin.
Yaşamaktan bezdim, ne yapsam?
Birkaç yıl daha katlan, dedi.
Nedir, dedim bu yaşamak?
Bir düş, dedi; birkaç görüntü.
Evi barkı olmak nedir? dedim;
Biraz keyfetmek için
Yıllar yılı dert çekmek, dedi.
Bu zorbalar ne biçim adamlar? dedim;
Kurt, köpek, çakal, makal, dedi.
Ne dersin bu adamlara, dedim;
Yüreksizler, kafasızlar, soysuzlar, dedi.
Benim bu deli gönlüm, dedim;
Ne zaman akıllanacak?
Biraz daha kulağı burkulunca, dedi.
Hayyam'ın bu sözlerine ne dersin, dedim;
Dizmiş alt alta sözleri,
Hoşbeş etmiş derim, dedi.''

Hayyam döneminde gelenekleri kırmaya çalışmıştır.Mevlanadan önce öze gitmeye çalışmıştır ve yönelmiştir.Ne tamamen ermiş bir din adamı ne bir keyif insanı idi.A.Gölpınarlı ve S.Eyuboğlu çevirileri gerçekten okunmalı...

Dünya üç beş bilgisizin elinde
Onlarca her bilgi kendilerinde
Üzülme eşek eşeği beğenir
Hayır var sana kötü demelerinde

ne var ki, hayyam'a ait orjinal dörtlüklerin sayısı 100'ü geçmez. bugün piyasada olanlar ona ait değiller. en azından % 85'i..
ayrıca, şarap mevzuuna inanmıyorum. şarap üstelik düzenli tüketildiğinde akıl melekelerini ciddi oranda zayıflatır. nerede kaldı astronomiyle, matematikle, takvim yapmakla uğraşmak; gecelerce rasathanede gözlem yapmak...
işte bi mit olsun, masal olsun biz insanlara...

Özgür ruh dedikleri esrime yaşayan dahilerden bu çok belli. Bir hocam onun tasavvufçu olduğunu iddia edip farsça öğrenmeye başlamış bunu duyunca bir daha okudum derinliği olduğu kesin.

hayyam okumayan birisi çok şey kaçırmış demektir! bi insanın hayatta yapması gereken yüz şeyden biri hayyam okumak olmalı!